Danh mục

Nguyễn Trọng Xuất - Ngày: 20/06/2019

Báo GIẢI PHÓNG                                 

NHỮNG NĂM THÁNG HÀO HÙNG

                                                                                                                  Cao Kim

Cách đây hơn nửa thế kỷ, ngày 20/12/1964, tại chiến khu Đ ở tỉnh Tây Ninh, miền Đông Nam Bộ, giáp biên giới với Campuchia, Báo Giải Phóng- cơ quan trung ương của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam, xuất bản số đầu trong sự vui mừng đón nhận của bạn đọc gần xa, trước hết là chiến sĩ và đồng bào tại các vùng vừa được giải phóng.

                                                       ***     

Báo Giải Phóng do Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam (MTDTGPMN) làm Chủ nhiệm. Sau đó, Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTDTGPMN làm Chủ nhiệm. Nhà báo Kỳ Phương (tức Trần Phong), nguyên Tổng Biên tập báo Cứu Quốc của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, từ miền Bắc vào, được phân công làm Chủ bút, phụ trách báo Giải Phóng.

 

 

 

 

 

 

 

 

         

 

 

 

Manchette Báo Giải Phóng trong những năm kháng chiến chống Mỹ

                                             và sau ngày miền Nam giải phóng.

 

Tại buổi làm việc với Ban Biên tập và cán bộ chủ chốt báo Giải Phóng trước khi xuất bản, chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ nói: “Chúng ta nỗ lực tối đa để tờ báo có thể ra mắt đúng vào dịp kỷ niệm lần thứ tư ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam (20/12/1960–20/12/1964). Chúng ta vừa làm vừa rút kinh nghiệm và cải tiến để không ngừng nâng cao chất lượng nội dung, hình thức tờ báo”.

Chủ tịch nêu rõ: “Bạn đọc báo Giải Phóng không chỉ là nhân dân vùng giải phóng mà còn ở các vùng ven thành phố và cả nội thành nữa. Làm sao khi đọc báo Giải Phóng, nhân dân miền Nam được động viên tinh thần yêu nước, tin tưởng ở sức mạnh và thắng lợi của cách mạng, kiên quyết đứng lên đấu tranh chống Mỹ xâm lược và chính quyền tay sai của Mỹ. Báo Giải Phóng sẽ vượt vĩ tuyến 17 ra với đồng bào miền Bắc, cổ vũ bà con ngoài đó đóng góp sức người, sức của vào cuộc chiến đấu trên nửa đất nước ở phía Nam. Báo Giải Phóng cũng sẽ đến với bạn bè quốc tế, giúp họ hiểu rõ, hiểu đúng và ủng hộ cuộc kháng chiến của chúng ta”.                       

Làm báo tại chiến khu chống Mỹ, chỉ cách Sài Gòn - sào huyệt của địch hơn 170 km, nằm trong vùng đánh phá hủy diệt của máy bay, pháo binh và các lực lượng quân sự của Mỹ-ngụy, dù thường xuyên phải đương đầu với biết bao gian khổ, hiểm nguy, nhưng cán bộ, phóng viên, nhân viên tòa soạn và công nhân nhà in báo Giải Phóng vẫn kiên cường trụ vững dưới các hầm, hào, vừa công tác, vừa chiến đấu bảo vệ khu căn cứ, bảo đảm xuất bản báo.

Năm đầu, báo Giải Phóng in tại nhà in Trần Phú; đến năm 1966, cơ quan mới xây dựng được cơ sở in riêng, mang mật danh B15C. Gọi là “nhà in”, nhưng thực ra đơn vị chỉ có hai máy in ty-pô nhỏ, cũ kỹ (loại máy pê-đan đạp chân), một số khay, hộp gỗ đựng chữ chì, mấy chục hộp mực và một ít dụng cụ tráng kẽm ảnh. Mọi việc, từ sắp chữ đến việc ráp trang đều làm bằng tay, ở dưới hầm chủ yếu vào ban đêm. Tuy thiếu thốn nhiều thứ, lại thường xuyên căng thẳng đối phó với các thủ đoạn đánh phá của địch, nhưng hằng tuần, báo Giải Phóng vẫn ra 8 trang (khổ nhỏ), trang nào cũng rõ ràng, sắc nét và kịp chuyển đến bạn đọc gần xa. Báo Giải Phóng ra mắt bạn đọc đúng vào dịp kỷ niệm lần thứ tư ngày thành lập MTDTGPMN, là cột mốc đánh dấu bước phát triển của báo chí cách mạng miền Nam, mở đầu trang sử vẻ vang của tờ báo chính trị đầy sức chiến đấu, trực tiếp chống Mỹ - ngụy tại chiến trường.

Thời điểm ấy, bên cạnh Báo Giải Phóng, miền Nam còn có Đài Phát thanh Giải phóng, Thông tấn xã Giải phóng, báo Văn nghệ Giải Phóng, Tạp chí Thời sự Nhân dân (của MTDTGPMN), Tạp chí Tiền Phong (của Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam - Đảng bộ miền Nam của Đảng Cộng sản Việt Nam), báo Quân Giải Phóng (của Bộ chỉ huy Quân Giải phóng miền Nam) và một số báo chí của các đoàn thể, chưa kể báo chí của Mặt trận tại nhiều địa phương và đơn vị Quân Giải phóng.    Nêu cao vai trò xung kích trên mặt trận báo chí tại tiền tuyến lớn, báo Giải Phóng cùng với lực lượng báo chí cách mạng tập trung đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược và bọn ngụy quyền bán nước; tích cực tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của MTDTGPMN; tập hợp, cổ vũ, động viên đồng bào và chiến sĩ ta vững tin vào cách mạng và Bác Hồ, đoàn kết một lòng, không sợ gian khổ, hy sinh, anh dũng chiến đấu, quyết giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Năm 1965, do thất bại trong chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, đế quốc Mỹ âm mưu tiến hành cuộc “chiến tranh cục bộ” ở miền Nam nước ta. Chúng gây chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân đối với miền Bắc và ào ạt đổ hơn 250 ngàn quân Mỹ vào miền Nam cùng quân đội một số nước chư hầu và quân đội Sài Gòn gây nhiều tội ác với nhân dân ta. Cuộc chiến tranh ngày càng trở nên ác liệt. Quân và dân cả nước vừa chiến đấu vừa khẩn trương chuẩn bị về mọi mặt, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược.

Trước tình hình ấy, Báo Giải Phóng cũng được bổ sung lực lượng để bảo đảm ra báo liên tục trong mọi tình huống. Chỉ riêng hai năm 1965-1966, bằng nhiều đường, nhiều đợt, gần 20 nhà báo từ các cơ quan báo chí từ khắp các vùng, miền của đất nước được cử đến tăng cường cho báo Giải Phóng. Trong đó có những người từ miền Bắc vượt Trường Sơn vào, từ Sài Gòn và các tỉnh đồng bằng Nam Bộ lên, từ các tỉnh Đông Nam Bộ và miền Trung tới, từ Campuchia về và từ các cơ quan khác của Mặt trận chuyển sang. Các nhà báo vừa làm báo, vừa xây dựng và chiến đấu bảo vệ cơ quan, đồng thời thay nhau đi cùng các đơn vị Quân Giải phóng đến các mặt trận và về các địa phương để hoạt động nghiệp vụ.

          Đông xuân năm 1965-1966 là thời gian thử thách lớn đối với tập thể những người làm báo Giải Phóng. Mùa khô ấy, Mỹ mở cuộc hành quân chiến lược mang tên “Tìm và diệt” tại miền Đông Nam Bộ, lần đầu tiên quân viễn chinh Mỹ là lực lượng chính tham chiến. Với lực lượng hùng hậu của Sư đoàn bộ binh số 1 “Anh cả đỏ” cùng hơn 600 xe tăng, xe bọc thép, hơn 100 khẩu pháo hạng nặng và hàng ngàn máy bay các loại yểm trợ, Mỹ định tiêu diệt một bộ phận chủ lực Quân Giải phóng cùng cơ quan đầu não của Đặc khu Sài Gòn - Gia Định, phá nát căn cứ kháng chiến Củ Chi và “bình định” các tỉnh vành đai Sài Sòn để bảo vệ sào huyệt của chúng. Nhưng cuộc phản công rất hung hăng của Mỹ đã bị quân, dân Đặc khu Sài Gòn - Gia Định và miền Đông Nam Bộ dũng cảm, mưu trí đập tan.

Để góp phần động viên, cổ vũ đồng bào, chiến sĩ ta đoàn kết, quyết đánh và quyết thắng giặc Mỹ, đồng thời tố cáo tội ác của quân xâm lược, nhiều phóng viên của báo bám sát các đơn vị Quân Giải phóng và đến những nơi nóng bỏng chiến sự, kịp thời phản ánh về chiến thắng của ta, thất bại của Mỹ. Còn tại Tòa soạn ở chiến khu, cán bộ, phóng viên, công nhân viên vừa góp phần chiến đấu, vừa xuất bản báo Giải Phóng.              

Trong khi ào ạt đưa những đội quân xâm lược tinh nhuệ cùng các vũ khí hủy diệt, phương tiện chiến tranh hiện đại và chất độc hóa học vào gây tội ác ở miền Nam nước ta, đế quốc Mỹ còn sử dụng cả công nghệ thông tin hiện đại để tiến hành “chiến tranh tâm lý”. Chúng chi tiền cho ra hằng ngày tại Sài Gòn nhiều tờ báo phản động, in bằng máy in ốp-sét tự động; trang bị máy móc, thiết bị hiện đại cho Đài phát thanh Sài Gòn ngày đêm xuyên tạc tình hình, gieo rắc chiến tranh, tuyên truyền luận điệu chống Cộng, chống lại nhân dân ta.

Trong khi đó, những người làm báo Giải Phóng chỉ có những phương tiện hoạt động nghiệp vụ rất thô sơ: mấy chiếc máy đánh chữ, máy thu thanh, bốn máy ảnh và hai máy ghi âm kiểu cũ (trong đó có một máy ghi âm đang dùng của nhà báo Úc W.Burchett tặng lại báo Giải Phóng, khi ông đến thăm vùng giải phóng miền Nam). Báo cũng không có máy điện thoại, điện báo hay các thiết bị thu nhận tin, ảnh. Mọi người đều phải làm việc dưới các hầm hào trong rừng sâu. Tuy vậy, cán bộ, phóng viên, biên tập viên của báo vẫn luôn sáng tạo, tìm mọi cách khai thác những thông tin phong phú từ nhiều nguồn để đăng báo. Mỗi số báo in xong, chính cán bộ, phóng viên và các chiến sĩ trong đội giao liên của báo Giải Phóng, tuổi chỉ 17-18, là những người chuyển báo đến các điểm đầu mối. Bằng nhiều hình thức vận chuyển công khai và bí mật, tờ báo của Mặt trận được đưa tới người đọc tại các địa phương, từ vùng giải phóng đến vùng do địch kiểm soát, vào cả nội đô Sài Gòn - Gia Định. Phát hành báo Giải Phóng tại chiến trường cũng thật kỳ công và luôn đối mặt với nguy hiểm; không ít người phải trả giá bằng máu. Một số chiến sĩ giao liên mật tại Sài Gòn - Gia Định từng bị giặc lùng bắt, tra tấn, tù đày; có người hy sinh khi làm nhiệm vụ này.

Mùa khô 1966-1967, tập thể những người làm báo Giải Phóng phải đương đầu với thử thách chưa từng có. Đó là cuộc chiến đấu quyết liệt diễn ra ngay tại chiến khu, giáng trả cuộc phản công lớn nhất của Mỹ kể từ khi chúng đổ quân vào miền Nam nước ta. Trong cuộc phản công chiến lược mang tên Junction City, bọn hiếu chiến Lầu Năm góc huy động tới 45 ngàn quân Mỹ (không dùng quân ngụy Sài Gòn), trong đó có các sư đoàn bộ binh và lữ đoàn dù thiện chiến nhất; hơn 3000 xe tăng, xe bọc thép; hơn 300 khẩu pháo hạng nặng; hơn 300 máy bay lên thẳng, hàng ngàn máy bay phản lực các loại, chưa kể máy bay rải chất độc hóa học làm chết cây, rụng lá rừng và các máy bay B52 ném bom rải thảm. Với lực lượng quân sự hùng hậu, được trang bị đến tận răng, Mỹ định “nghiền nát căn cứ địa của Việt Cộng”, tiêu diệt các đơn vị chủ lực Quân Giải phóng và các cơ quan đầu não kháng chiến miền Nam, “xóa sổ các cơ quan tuyên truyền của Việt Cộng”, đồng thời sớm “bình định” các tỉnh miền Đông Nam Bộ, nhưng chúng đã thất bại cay đắng.

Trong những ngày đầy máu lửa ấy, với tinh thần đoàn kết, dũng cảm, kiên cường, tập thể cán bộ, phóng viên, công nhân viên báo Giải Phóng phối hợp cùng các cơ quan bạn và các đơn vị Quân Giải phóng, chủ động triển khai kế hoạch chiến đấu, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ hung bạo, bảo vệ cơ quan, góp phần bảo vệ khu căn cứ cách mạng. Nhiều phóng viên của Báo bám sát trận địa, sát cánh cùng các đơn vị Quân Giải phóng tiến công địch. Bộ phận xuất bản và in báo chuyển đến địa điểm dự bị, vừa đào hầm, hào, công sự chiến đấu, vừa làm báo. Những cán bộ, phóng viên, nhân viên ở lại bám trụ khu căn cứ đều tham gia lực lượng du kích. Đội du kích báo Giải Phóng do nhà báo Nguyễn Hồ làm đội trưởng, cùng du kích các cơ quan tố chức thành đơn vị cơ động, được trang bị súng bộ binh, súng diệt xe tăng, mìn định hướng, do một phân đội của Sư đoàn 9 Quân Giải phóng trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật quân sự. Tòa soạn Báo và các cơ quan trong chiến khu trở thành trận địa liên hoàn đánh Mỹ. Dựa vào hệ thống hầm, hào, các bãi chông, mìn và công sự dày đặc, hơn một tháng liên tục, ngay tại khu vực đơn vị chốt giữ, du kích Báo Giải Phóng và du kích các cơ quan phối hợp với Quân Giải phóng mưu trí, dũng cảm chiến đấu, đẩy lui tất cả các đợt tấn công của quân giặc, bắn cháy một số xe tăng, xe bọc thép, bắn rơi một máy bay lên thẳng, tiêu diệt một số lính Mỹ, góp phần cùng các lực lượng vũ trang Giải phóng đánh bại cuộc hành quân càn quét quy mô lớn của chúng.

Những ngày chiến đấu vô cùng ác liệt ấy, một số chiến sĩ du kích của báo Giải Phóng đã anh dũng hy sinh, trong đó có nhà báo Nguyễn An Liêu và ba nhân viên Nguyễn Hoàng Minh, Bùi Dũng Thành, Nguyễn Băng Sơn. Sau chiến thắng, tập thể những người làm báo Giải Phóng lại dồn sức xây dựng lại căn cứ, xây dựng nhà in và tiếp tục các hoạt động nghiệp vụ. Một số phóng viên, biên tập viên được cử sang tăng cường cho Đài Phát thanh Giải Phóng, giúp Đài hoạt động liên tục, kịp thời khắc phục hậu quả trận càn quét của giặc Mỹ.   

Do yêu cầu của chiến trường, để tờ báo phản ánh kịp thời những thông tin nóng bỏng về các cuộc chiến đấu của quân và dân ta trên tuyến đầu chống Mỹ xâm lược, từ 1965 đến 1968, báo GiảiPhóng liên tục cử nhiều phóng viên như: Trần Đình Vân (Thái Duy), Đinh Phong, Nguyễn Hồ, Cao Kim (Kim Toàn), Thế Phiệt, Bến Hải, Nguyễn Cảnh Hân, Nguyễn Ân, Lê Vân, Hoài Vũ, Quốc Hùng, Mai Dưỡng, Trần  Bé, Thái Hồng, Xuân Việt (Mười Quân), Ngọc Anh, Kim Oanh…đi cùng các đơn vị Quân Giải phóng ra mặt trận và về đồng bằng, miền núi, vào sâu các vùng nông thôn, đô thị, vùng giải phóng, vùng tranh chấp và cả vùng do địch kiểm soát. Các nhà báo không chỉ bám đất, bám dân hoạt động báo chí và giúp địa phương đào tạo người làm báo để ra báo tại chỗ, mà còn trực tiếp chiến đấu; tham gia xây dựng cơ sở cách mạng; tuyên truyền, vận động nhân dân đấu tranh chống Mỹ - ngụy.

Cuối năm 1967, tại vùng tranh chấp ở gần Thủ Dầu Một, nhà báo Nguyễn Cảnh Hân đã ngã xuống khi cùng đồng đội chiến đấu chống địch càn quét. Trong cuộc Tổng tấn công và nổi dậy lịch sử Xuân Mậu Thân (1968), các phóng viên Cao Kim, Quốc Hùng và hai nhânviên báo Giải Phóng là Nguyễn Thị Hồng Bao, Nguyễn Thị Liên cùng các đơn vị bạn bí mật đột nhập Sài Gòn, hoạt động nhiều ngày tại sào huyệt của Mỹ-ngụy. Vừa công tác báo chí, các phóng viên, nhân viên của báo vừa tham gia các đội biệt động và đội vũ trang tuyên truyền, trực tiếp góp phần cùng quân và dân Sài Gòn - Gia Định chiến đấu. Tại mặt trận này, nhà báo Quốc Hùng anh dũng hy sinh. Nhà báo Cao Kim dù bị thương và mấy lần bị địch bao vây vẫn bình tĩnh cùng đồng đội chiến đấu, đẩy lui các đợt tấn công của chúng. Nữ chiến sĩ biệt động Nguyễn Thị Hồng Bao kiên cường đánh địch trên đường phố đến viên đạn cuối cùng. Khi không may sa vào tay địch, mặc dù bị kẻ thù tra tấn, hành hạ rất dã man, Hồng Bao vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng.        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                  

Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Dân tộc

Giải phóng miền Nam với các phóng viên Báo Giải Phóng (tháng 3 năm 1969).

(Ảnh tư liệu)                                                                   

Trong lần đến thăm báo Giải Phóng đầu tháng 3/1969, Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ tới từng căn hầm gặp gỡ, động viên cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên Tòa soạn và công nhân nhà in của báo. Chủ tịch biểu dương tinh thần dũng cảm, làm việc quên mình, không quản gian khổ, hy sinh của tập thể những người làm báo GiảiPhóng và mong anh chị em cố gắng phấn đấu hơn nữa để tờ báo của MTDTGPMN phục vụ ngày càng đắc lực công cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân ta.                                                             

Năm 1969, Ban Tuyên huấn Trung ương Cục (TWC) quyết định thành lập Tiểu ban Báo chí miền Nam và cử nhà báo Hồng Châu (tức Thép Mới), Ủy viên Ban Tuyên huấn, làm Trưởng Tiểu ban kiêm Tổng Biên tập báo Giải Phóng. Cơ quan báo xây dựng lại nhà in, trang bị thêm máy in ty-pô có thể in báo khổ lớn. Do yêu cầu của tình hình mới, tập thể B18 (mật danh của đơn vị) vừa lo xuất bản báo Giải Phóng, vừa làm công tác nghiên cứu báo chí. Tiểu ban Báo chí thành lập riêng bộ phận nghiên cứu, phân công các nhà báo Tuất Việt, Cao Kim, Bến Hải, Võ Anh Dũng và một số cán bộ như Trần Danh Lân, Nguyễn Mậu Tịnh, Hà Đức Thanh… đi sâu nghiên cứu tình hình báo chí miền Nam (báo chí cách mạng và báo chí xuất bản tại Sài Gòn do Mỹ - ngụy kiểm soát); tham mưu giúp Ban Tuyên huấn TWC những vấn đề về đấu tranh với địch trên mặt trận báo chí; tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ và đào tạo lực lượng làm báo cho các địa phương.

Từ năm 1969 đến năm 1973, Tiểu ban Báo chí tổ chức được 7 lớp báo chí ngắn hạn, góp phần đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhiều cán bộ báo chí các địa phương và đơn vị. Do yêu cầu của chiến trường, từ hiệu quả hoạt động của các lớp báo chí nói trên, ngày 6-6-1973, Ban Tuyên huấn TWC ra quyết định thành lập Trường Báo chí miền Nam và cử nhà báo Tân Đức, Uỷ viên thường trực Ban Tuyên huấnTWC, Chủ tịch Hội Nhà báo yêu nước và dân chủ miền Nam làm hiệu trưởng; nhà báo Trần Tâm Trí và nhà báo Cao Mỳ làm hiệu phó. Nhiều nhà báo như Nguyễn Ngọc Thưởng, Bùi Kinh Lăng, Lê Nam Thái, Nguyễn Văn Khuynh, Tịnh Đức, Tô Quyên, Tuất Việt, Trần Danh Lân…không quản gian khổ, hiểm nguy, luôn làm việc hết mình vì sự nghiệp đào tạo cán bộ báo chí tại chiến trường. Trường Báo chí mở lớp học từ khóa 8 và mở tiếp các khóa cho đến sau ngày miền Nam giải phóng, góp phần đào tạo số lượng đáng kể cán bộ làm báo nòng cốt tại các tỉnh, thành phố phía Nam.

Một số nhà báo của báo Giải Phóng còn tham gia “Tổ trực chiến tuyên truyền” của Ban Tuyên huấn TWC (chuyên viết bình luận về những vấn đề thời sự diễn ra hằng ngày tại chiến trường) theo chỉ đạo trực tiếp của Ban. Các nhà báo B18 còn được phân công kiêm nhiệm một số hoạt động của Hội Nhà báo yêu nước và dân chủ miền Nam.                                           

Ngày 6/6/1969, Chính phủ CMLTCHMNVN được thành lập do Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký UBTW MTDTGPMN, nguyên Chủ nhiệm báo Giải Phóng, làm Chủ tịch Chính phủ. Báo Giải Phóng tập trung tuyên truyền nổi bật về sự kiện quan trọng này. Báo phổ biến sâu rộng Cương lĩnh Chính trị của Chính phủ Cách mạng lâm thời; phản ánh niềm phấn khởi, tin tưởng và quyết tâm của các tầng lớp nhân dân và chiến sĩ miền Nam trong cuộc đấu tranh vì độc lập, hòa bình, dân chủ, thống nhất đất nước.                                                  

Ngày 2/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại và vô cùng kính yêu của dân tộc ta từ trần. Cùng cả nước biến đau thương thành hành động, những người làm Báo Giải Phóng cố gắng xuất bản những ấn phẩm đặc biệt, tập trung nói về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; về tư tưởng, đạo đức và công lao to lớn của Người đối với đất nước ta, dân tộc ta, nhất là về tình cảm của Bác Hồ đối với miền Nam và miền Nam đối với Bác; động viên quân và dân miền Nam nêu cao tinh thần đoàn kết, thực hiện “Di chúc” của Người, vững vàng trước thử thách lớn, dù khó khăn, gian khổ, hy sinh đến mấy cũng quyết tâm chiến đấu chống Mỹ đến thắng lợi cuối cùng.                                         

Trong những ngày cả nước đau buồn tưởng nhớ Bác Hồ, cùng với việc ra các số báo đặc biệt đăng nhiều tin, bài, ảnh về Bác, Báo Giải Phóng còn in thêm hơn 5000 ảnh chân dung Bác, có bút tích và chữ ký của Người ghi trên ảnh:“Chào thân ái và quyết thắng - Hồ Chí Minh”. Bức ảnh khổ lớn bằng cả trang báo, được phát hành cùng Báo Giải Phóng, kịp thời phục vụ đồng bào, chiến sĩ các địa phương, đơn vị tổ chức lễ truy điệu vị lãnh tụ kính yêu.                                       

Từ năm 1970 đến cuối năm 1972, cuộc chiến đấu tại chiến trường miền Nam diễn ra ngày càng ác liệt và diễn biến phức tạp. Các phóng viên Báo Giải Phóng tiếp tục thay nhau bám sát những địa bàn trọng điểm và mặt trận nóng bỏng (trong đó, nữ nhà báo Mai Trang được cử vào hoạt động bí mật tại nội thành Sài Gòn mấy năm liền). Bộ phận trụ tại Tòa soạn nhiều lần vừa di chuyển căn cứ, chống địch càn quét, đánh phá, tự lo lấy lương thực, thực phẩm, vừa bảo đảm xuất bản báo.    Do liên tiếp bị thất bại nặng nề ở cả hai miền Nam - Bắc, năm 1973, Mỹ buộc phải ký Hiệp định Paris về Việt Nam và rút quân về nước.

Trước tình hình mới, Báo Giải Phóng tập trung tuyên truyền chiến thắng của quân và dân ta; nêu cao vai trò đoàn kết, ngọn cờ chính nghĩa, uy tín của MTDTGP và CPCMLTCHMNVN; vạch rõ bản chất hiếu chiến, ngoan cố, những âm mưu, thủ đoạn thâm độc của kẻ thù; cổ vũ, động viên đồng bào, chiến sĩ ta kiên quyết đấu tranh đòi Mỹ và chính quyền Sài Gòn phải thi hành Hiệp định Pa-ri và tiếp tục cuộc chiến đấu để giành thắng lợi to lớn hơn. Tranh thủ thời cơ thuận lợi, cơ quan Báo tổ chức đưa báo Giải Phóng đến nhiều vùng dân cư rộng lớn và các đơn vị vũ trang giải phóng. Các phóng viên của Báo đi sâu hơn vào các địa bàn, phản ánh cuộc đấu tranh quyết liệt, đầy sáng tạo của đồng bào, chiến sĩ ta và các hoạt động của MTDTGPMN, CPCMLTCHMNVN thông tin kịp thời hoạt động của các phái đoàn quân sự bốn bên, Ủy ban giám sát quốc tế về thi hành Hiệp định Paris, diễn biến các cuộc trao trả tù binh giữa Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam và chính quyền Sài Gòn tại Lộc Ninh (tỉnh Bình Phước) và Thạch Hãn (tỉnh Quảng Trị).

Mùa Xuân năm 1975, trong khí thế tấn công và nổi dậy như vũ bão của quân, dân ta, những người làm Báo Giải Phóng cùng các đồng nghiệp tập trung sức truyên truyền phục vụ các chiến dịch đầu Xuân, đặc biệt là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Cuối tháng 4/1975, khi các cánh quân của ta thần tốc tấn công dinh lũy cuối cùng của địch, Ban Biên tập Báo tổ chức bộ phận tiền phương cùng các đơn vị Quân Giải phóng tiến vào Sài Gòn bằng ô tô và xe gắn máy.

Ngày 30/4/1975, trong niềm hân hoan của ngày chiến thắng, cán bộ, phóng viên, công nhân viên Báo Giải Phóng nhanh chóng có mặt tại Sài Gòn, chiếm trụ sở báo Dân Chủ - một tờ báo phản động của chính quyền Sài Gòn cũ, tại số 174 đường Hiền Vương (nay là đường Võ Thị Sáu) làm Tòa soạn, kịp thời hoạt động phục vụ nhân dân thành phố vừa được giải phóng. Theo quyết định của Trung ương Cục và Ban Quân quản Sài Gòn, trước hết, anh chị em Báo Giải Phóng tập trung sức tổ chức xuất bản ngay tờ báo mới, mang tên Sài Gòn Giải Phóng, tiếng nói của nhân dân thành phố. Với sự nỗ lực vượt bực của Tòa soạn, được sự cộng tác nhiệt tình của sinh viên và một số phóng viên báo chí yêu nước tại Sài Gòn, sự giúp đỡ của nhân dân và nhà in tư nhân Tân Minh.

Ngày 5/5/1975, số đầu tiên của Báo Sài Gòn Giải Phóng 8 trang, khổ lớn, in nhiều màu, ra mắt trong niềm vui sướng của bạn đọc thành phố. Mỗi ngày, báo phát hành tới nửa triệu tờ mà vẫn phải in thêm.

Đến ngày 19/5, Tòa soạn Báo Giải Phóng chuyển giao việc xuất bản Báo Sài Gòn Giải Phóng cho Thành ủy Sài Gòn, tiếp tục chuẩn bị xuất bản tờ báo của Mặt trận. Được bổ sung một số nhà báo tại Sài Gòn và từ miền Bắc vào, Báo GiảiPhóng tổ chức lại Tòa soạn, xây dựng nhà in riêng. Nhà báo Nguyễn Thành Lê, người từng nhiều năm làm Báo Độc Lập, nguyên Chủ bút Báo Cứu Quốc, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, được Trung ương cử từ Hà Nội vào làm Tổng Biên tập Báo Giải Phóng.

Ba tháng sau đó, Báo Giải Phóng ra mắt bộ mới với 4 trang, khổ lớn, in nhiều màu, nội dung phong phú, được bạn đọc Sài Gòn và nhiều tỉnh, thành phố đón đọc. Ngoài các số ra hằng ngày, Báo còn có số chủ nhật với nội dung đặc sắc, được đông đảo nhân sĩ, trí thức và các tầng lớp nhân dân tìm đọc và cộng tác.                                     

Đầu năm 1977, gần hai năm sau khi nước nhà hòa bình, thống nhất, tại thành phố Hồ Chí Minh, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Đại hội thống nhất, quyết định hợp nhất hai tổ chức Mặt trận thành Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Kể từ đó, Báo Giải Phóng hoàn thành nhiệm vụ lịch sử vẻ vang.

Ngày 16/1/1977, Báo Giải Phóng phát hành số cuối cùng trước khi hợp nhất với Báo Cứu Quốc trở thành Báo Đại Đoàn kết của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày nay.                                                                        

Ra đời trong mưa bom, bão đạn và trực tiếp đương đầu với kẻ thù nơi tiền tuyến lớn, hơn một thập niên kiên cường hoạt động, có nhiều cống hiến xuất sắc trên mặt trận báo chí, Báo Giải Phóng xứng đáng là cơ quan ngôn luận, vũ khí đấu tranh sắc bén của MTDTGPMN, người bạn tin cậy của đồng bào, chiến sĩ ta và là niềm tự hào của báo chí cách mạng miền Nam trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

 

                                                                                                                                                                   C.K.                                        (Nguyên phóng viên Báo Giải Phóng)               

logo logo