Danh mục

NGUYỄN TRỌNG XUẤT - Ngày: 08/07/2021

TẤT CẢ CHO BUỔI PHÁT THANH

                                                                                          Hùng Thanh

Keng, keng… đó là tiếng kẻng mỗi buổi sáng sớm vang lên để đánh thức toàn bộ nhân viên của Đài phát thanh. Đó là công việc thường trực của các anh Hùng Thanh, Hồng Phúc, mà tập thể bầu ra để đảm bảo giờ giấc sinh hoạt.

Tiếng kẻng lúc 5 giờ sáng thúc giục mọi người kể cả lãnh đạo cùng vác cuốc xẻng tăng gia sản xuất. Tốp thì đi thu hoạch khoai mì cách cơ quan khoảng 3 km, tốp thì ra ven rừng trồng rau cải…

Nhạc sĩ Hùng Thanh nằm trong tốp cuốc đất trồng rau. Loại rau dễ trồng, mau ăn là rau muống hột, kế đến là cải bẹ xanh, mồng tơi, rau dền… rồi đến khoai lang (ăn đọt hoặc lấy củ). Có lúc cơ quan Tuyên huấn phải đưa ra khẩu hiệu để động viên các đơn vị trong vùng là “mười đọt lang bằng một quả trứng gà”, còn khoai mì là căn bản vì nó dễ trồng ở đất rẫy khô cằn ở miền Đông. Thiếu gạo ăn thì ta chế biến khoai mì bằng cách đem luộc rồi quết nhuyễn, nhồi giống như ổ bánh mì, đem nướng trong lòng các gò mối.

Thế là cái ăn dù có thiếu thốn nhưng anh em vẫn có cách để bồi dưỡng cho mình và đơn vị. Khi có báo động máy bay địch đến đánh phá, anh em xuống hầm, nhờ đó tìm ra thêm nguồn dinh dưỡng trong thiên nhiên, đó là các con “chôm chôm” – một loại côn trùng cẳng dài như con nhện, hay nhảy chồm chồm trên vách hầm, nhiều vô số. Anh em lùa chúng vào rỗ, đem giã nhuyển trộn với dầu và đậu phộng thêm chút muối, rang thành một món ăn đặc biệt. Có khi kỳ nhông, bò cạp, rít… được coi gần giống như tôm, tép, thịt gà…

Tất cả mọi sáng kiến đó nói lên sức sống mãnh liệt, vượt khó và yêu đời của lớp trẻ, bỏ lại sau lưng cuộc sống ấm êm gia đình, tham gia kháng chiến. Mỗi người một công việc để Đài được phát sóng, nói lên tiếng nói của kháng chiến, của đại diện các tầng lớp nhân dân Sài Gòn – Chợ Lớn khao khát tự do, độc lập, muốn thoát ách nô lệ của thực dân Pháp và tay sai.

Sau khi lao động tăng gia sản xuất, tiếng kẻng vang lên tập hợp xuống nhà ăn tập thể cùng lót dạ. Tiếng kẻng lại tiếp tục nhiệm vụ của mình, giục mọi người bắt tay vào một ngày mới trong cơ quan. Buổi sáng thường là học tập chính trị, có tình hình mới thì lãnh đạo sẽ tập hợp vào buổi tối để thông báo. Giấy tờ, công văn đi và đến là nhiệm vụ của anh Cựa và anh Thanh.

Ngoài ra, tất cả đều tập trung lo cho buổi phát thanh mỗi tối vào lúc 19 giờ.

Cơ quan Đài phát thanh chia ra mấy tiểu đội theo chức năng. Tiểu đội A là bộ phận biên tập gồm có lãnh đạo và Đảng ủy. Anh Huỳnh Tấn Phát và anh Nguyễn Khắc Cần (Bảy Cần) - trưởng đài, mỗi ngày đều họp mặt với các anh em như: anh Triệu (Triệu Công Minh), anh Hương Trà (Bằng Giang), anh Kha, Bùi Quang Nam, Khinh (Lê Ba), Thông (Đặng Văn Rồng), Dân (Đinh Văn Út), Hoàng Thơ, chị Cúc, bác Nghị, Georges Boudarel, Trí, chị Sáu Phát (Bùi Thị Nga) cũng có một thời tham gia.

Tiểu đội B là bộ phận máy phát thanh có anh Đặng Trung Hiếu, anh Nhẫn, ông Tư, chú Chín (Chín Đen), chú Minh, anh Hà, Ngàn, Châu, Giỏi (phụ trách máy nổ, bình ắc quy…). Một khi bộ phận này trục trặc là phải ngưng buổi phát thanh (sự cố này có xảy ra nhưng hiếm) thì đêm đó đồng bào lo lắng biết bao nhiêu, nhất là khi tình hình chính trị cao trào, tình hình chiến sự sôi động.

CÁC BỘ PHẬN CỦA ĐÀI

- Các anh chị ở tổ văn phòng thì nhận bài vở từ ban biên tập. Tổ này gồm có; anh Lang, cô Nhung, Hùng, Mai “Liên Xô” vì cao to khỏe mạnh, chị Cúc, cô Hồng đem bài viết về đánh máy thành nhiều bản, hoặc đánh stencil để in ronéo. Ngoài ra còn nhiều đồng chí phụ trách khác cũng góp phần công tác với Đài như: Sáu Đương, Vũ Tùng, Ngoạn, Hai Trúc (Võ Văn Tuấn).

- Bên nhà in có các anh Thỏa, Lung và một số anh chị phụ trách việc in ấn tư liệu, trong đó có một số bài vở của ban biên tập đã viết, đọc và phát sóng rồi nhưng cũng cần phải phổ biến cho một số đơn vị khác vì Đài là nơi tập trung ghi nhận tình hình chính trị trong nước và thế giới.

- Tổ nhạc (tiểu đội C) do anh Hùng Thanh phụ trách, có nhiệm vụ sáng tác những bài hát phù hợp với cao trào hay tìm những nhạc phẩm có tính thuyết cao. Anh Hùng Thanh có khả năng viết nhạc nên anh phải sáng tác những ca khúc phục vụ cho phong trào như: đợt chống bắt lính (1952, 1953), đợt học sinh nội thành chống chính quyền bù nhìn, Sài Gòn căm hờn…

Khi bài vở cho chương trình buổi tối chuẩn bị xong, tổ nhạc cử người qua nhận về, bàn việc chọn bài hát chèn vào chương trình phát thanh. Ba giọng hát thường xuyên của Đài là: Dũng, Quang Nam, Hồng Phúc. Phúc hát bài Bình Trị Thiên khói lửa rất hay. Có lúc tổ nhạc được bổ sung thêm giọng hát của chị Xuân Mai từ miền Tây lên, chị thường hát các bài Làng tôi, Ngày mùa, Lên  ngàn, nhất là bài Nhạc rừng, Năm xưa.

Nhạc công của tổ nhạc cũng hùng hậu lắm: bác Chín Minh (trên 45 tuổi) chơi accordéon rất xôm tụ, trước kia bác chơi đàn dương cầm ở các nhà hàng, Yến chơi trompette, Nam chơi kèn clarion, Thuận kéo đàn violon, chú Phi (học sinh nội thành ra) thì đánh đàn mandolin. Phần đệm đàn và sáng tác thì có Hùng Thanh (chơi ghi-ta và kèn harmonica). Dàn nhạc được xem là khá phong phú trong điều kiện kháng chiến gian khổ ở rừng thiêng nước độc.

- Tổ thông tin liên lạc (morsiste) cung cấp tin tức cho bộ phận biên tập viết bài. Hiệu thính viên có các anh Độ, Để, Đạt, Chương, Tùng, Phước, Long, Nam, chia ca suốt đêm để thu tin, truyền tin, bắt tin đài BBC… Trong nhóm có anh Long bắn giàn thung rất giỏi, thỉnh thoảng anh vào rừng bắn chim, dơi quạ, tắc kè về cải thiện cho đơn vị mình. Nhóm “mọt-xít” ở sâu trong rừng, sợ địch phát hiện làn sóng điểm chỉ cho pháo bắn.

Ngoài ra còn có tổ cảnh vệ và tổ hậu cần.

TẤT CẢ CHO BUỔI PHÁT THANH

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   Các ca sĩ và phát thanh viên của Đài phát thanh Tiếng nói Nam Bộ

                             tại chiến khu U Minh năm 1950.

Tầm 11 giờ trưa, bài vở được giao cho từng giọng đọc phù hợp với tính chất của từng bài. Phát thanh viên thường ra bìa rừng, miệt mài đọc đi đọc lại, sao cho đến giờ phát thanh, ngồi trước micro giữ được thế chủ động, bình tĩnh, tự tin, đọc trơn tru mạch lạc, lột tả được phần nội dung. Gặp những bài thơ xúc động hay căm hờn, chúng tôi phải tập ngâm, tập đọc sao cho thật hấp dẫn, lôi cuốn.

Sắp đến buổi phát thanh, tiểu đội B lo kiểm tra máy móc, tổ đọc bài do anh Lạc phụ trách sẽ đọc trong phòng cách âm diện tích khoảng 6 m2 , vách đất, bên trong phủ vải bạt.

Giờ phát thanh đã tới. Đèn đỏ báo hiệu. Phòng cách âm im lặng hoàn toàn. Sau nhạc hiệu của Đài, tiếng chị Cúc xướng lên: Đây là Đài phát thanh Sài Gòn – Chợ Lớn Tự do, tiếng nói đoàn kết, tiếng nói tự do, tiếng nói đấu tranh của nhân dân đô thành anh dũng, xin gởi đến đồng bào lời chào đoàn kết và quyết thắng

Quanh năm, ngày nào cũng như ngày nấy, guồng máy hoạt động liên tục, một tập thể gần 50 người, đủ mọi lứa tuổi, nhiệt tình hăng say, phấn khởi trong bầu không khí vui tươi, cống hiến cho đồng bào một tờ báo không giấy mực, qua làn sóng điện tới mọi nhà, vừa xây dựng, vừa giúp vui, động viên mọi người tham gia phục vụ cách mạng, phục vụ kháng chiến cho dân tộc sớm được hưởng hòa bình, yên vui và hạnh phúc. 

 

                                                                       H.T.

                                      CLBTTKC Khối Phát thanh - Truyền hình

logo logo